Wyniki badań mówią dobitnie: dzisiaj górnicy nie wybraliby odpraw w zamian za straconą pracę w kopalni

Coraz więcej grup zawodowych w Polsce przeżywa olbrzymie trudności. Z informacji przedstawionej na stronie internetowej Archidiecezji Katowickiej dowiadujemy się, jak poważny problem dotyka górników i ich rodziny. Podczas konferencji prasowej “Górnicy wykluczeni, ale nie zapomniani. Program pozytywny”, która w minionym tygodniu odbyła się w Wodzisławiu Śląskim, metropolita katowicki abp Damian Zimoń nakreślił palące problemy i zadeklarował gotowość udzielenia pomocy.

Arcybiskup zwrócił przede wszystkim uwagę na fakt, iż w ciągu kilku lat (1999-2001) w ramach tzw. restrukturyzacji przemysłu wydobywczego na Górnym Śląsku z pracy w kopalniach odeszło ponad 100 tys. osób. Blisko 37 tys. skorzystało wówczas z pakietu socjalnego, otrzymując jednorazowe odprawy rzędu około 44 tys. zł i deklarując na piśmie, że nigdy do pracy w kopalni nie powrócą.

W trakcie konferencji zaprezentowane zostały wyniki badań i przykłady działań profilaktycznych wobec wykluczenia społecznego górników. Projekt badawczy obejmuje na razie dwie gminy: Wodzisław Śląski i Czerwionkę-Leszczyny.

Ogromnym problemem wynikającym z badań jest fakt “przejedzenia” otrzymanych odpraw górniczych. Wielu górników, nie myśląc chociażby o założeniu własnej działalności gospodarczej czy też znalezieniu innej pracy, wydawało pieniądze na samochody, meble bądź wczasy. W wyniku zmiany stylu, ale przede wszystkim standardu życia, pojawiła się groźba alkoholizmu, pogorszyła się sytuacja materialna oraz edukacyjna górniczych dzieci. Są to właśnie negatywne skutki restrukturyzacji tej branży przemysłowej.
W przekonaniu abp. Damiana Zimonia dramatyczne konsekwencje planu restrukturyzacji górnictwa polegają na tym, że autorzy tego projektu chcieli pokojowego wyprowadzenia z kopalń jak największej liczby osób, ale nie dopilnowali, aby ich do nowej sytuacji przygotować, łącznie z brakiem przygotowania do rozsądnego zagospodarowania otrzymanych odpraw.

Metropolita, przywołując wyniki badań, zaznaczył, że większość z górników mówi obecnie, że nie wzięłaby odprawy w zamian za odejście z kopalni. Z danych wynika, że u 12 proc. badanych górników po wzięciu odprawy lub po przejściu na urlop górniczy warunki życia się poprawiły. U 30 proc. sytuacja nie uległa zmianie, natomiast w większości pozostałych badanych warunki życia uległy znacznemu pogorszeniu.
Arcybiskup katowicki żywił nadzieję, że powstanie lokalna sieć instytucji skierowanych na niesienie pomocy potrzebującym rodzinom górniczym. Zapewnił również, że Kościół katowicki jest skłonny do niesienia pomocy i współpracy w tym zakresie.

Jacek Sądej
Artykuł ukazał się w tygodniku "Nasza Polska" Nr 35 (774) z dnia 31 sierpnia 2010 r.